สัมผัสความตาย ก่อนตาย

การประชุมเชิงปฏิบัติการสองวันเกี่ยวกับการป้องกันการฆ่าตัวตาย

English version 

กับพระอาจารย์ โจเจ็ตสุ เนโมโตะ

พระรินไซเซน. เจ้าอาวาสวัด ไดเซน-จิ เมืองกิฟุ ประเทศญี่ปุ่น

ในปี 1998 อัตราการฆ่าตัวตายในญี่ปุ่นทะลุสูงขึ้นพร้อมกับวิกฤตค่าเงินต่ำในเอเชียที่เริ่มขึ้นเมื่อปีก่อนหน้านั้น  หลังจากนั้นมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 30,000 คนต่อปีเป็นเวลาถึงสิบสามปีติดต่อกัน ในช่วงเวลาเพียงกว่าทศวรรษ ชาวญี่ปุ่นมากกว่า 400,000 คนเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตาย นี่คือสงครามเงียบที่ไม่ได้กลายเป็นหัวข้อข่าวต่างประเทศ

ในช่วงปีแรกๆ ของโรคระบาดโควิด  พระเซนหนุ่มผู้หนึ่งได้ออกมาจากอาศรมที่ท่านพำนักฝึกตนอยู่ 6 ปี เพื่อทำงานช่วยเหลืออย่างเต็มที่แก่ผู้ที่ต้องการตาย โดยใช้สัญชาตญาณการดำรงอยู่ของท่านเอง และความเข้าใจอันชัดลึกที่เกิดจากการฝึกฝนวิถีเซนอย่างเข้มข้นเป็นเวลาหกปี ท่านเริ่มเชื่อมต่อผ่านโซเชียลมีเดียกับผู้ที่หลงทาง ขาดการเชื่อมโยงต่อสังคม และต้องการฆ่าตัวตาย ในที่สุดงานของท่านก็ขยายไปสู่การรวมตัวกันของบุคคลดังกล่าวตามสถานที่ต่างๆ รวมถึงที่วัดของท่านเอง ท่านได้พัฒนาเวิร์คช็อปชื่อ ทาบิดาจิหรือ The Departure ด้วยการจำลองกระบวนการปล่อยวางทรัพย์สิน ความสัมพันธ์ และตัวตนในช่วงของมะเร็งระยะสุดท้าย ท่านค้นพบเครื่องมือบำบัดอันทรงพลังที่ไม่เพียงแต่ใช้ได้กับผู้อยากฆ่าตัวตายเท่านั้น แต่ยังใช้ได้สำหรับทุกคนที่ต้องการตรวจสอบความหมายของชีวิตและผู้ที่ต้องเผชิญหน้ากับความเศร้าโศกของผู้เป็นที่รักที่ล่วงลับไปแล้ว

เวิร์คช็อปสองวันนี้จะนำเสนอ 3 องค์ประกอบหลัก

1. ทักษะการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการป้องกันการฆ่าตัวตายที่มาจากประสบการณ์สองทศวรรษของพระอาจารย์เนโมโตะในการทำงานกับการฆ่าตัวตายทั้งในบริบทส่วนบุคคลและในบริบทกลุ่ม
2. พิธีกรรมการเยียวยาครอบครัวผู้สูญเสีย ผ่านพิธีงานศพและงานรำลึกผู้วายชนม์ที่ออกแบบมาเป็นพิเศษ เรียกว่า สึอิโตะ-โฮโย
3. ประสบการณ์เวิร์คช็อปทาบิดาจิ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้สำรวจความสัมพันธ์ของตนเองกับความตาย พร้อมเรียนรู้วิธีการทำเวิร์คช็อป

นี่เป็นครั้งแรกที่พระอาจารย์เนโมโตะสอนนอกประเทศและในภาษาอื่นไม่ใช่ภาษาญี่ปุ่นของท่าน นับเป็นโอกาสอันล้ำค่าที่จะได้ศึกษาความหมายของ “ชีวิตอันมีค่านี้” หากต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับท่านเนโมโตะ คลิกที่นี่ click here, และสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของนักบวชชาวญี่ปุ่นที่ต่อสู้กับการฆ่าตัวตายและการเสียชีวิตด้วยตนเอง คลิกที่นี่ click here.

ผู้เข้าร่วม: จำกัดนักบวชทั้งชายและหญิงจำนวน 20-25 รูป จากประเทศไทยและเมียนมาร์

วันที่: 10-11 มีนาคม 2568

• เพื่อให้ทุกท่านได้สัมผัสประสบการณ์เนื้อหาในเวิร์คช็อปสองวันนี้อย่างเต็มที่ ผู้เข้าร่วมจะต้องมาถึงภายในตอนเย็นของวันที่ 9 และออกเดินกลับตอนเช้าของวันที่ 12

ที่ตั้ง: อาศรมวงศ์สนิท นครนายก ประเทศไทย

กำหนดการเบื้องต้น:

วันที่ 1

05.00 น. “นั่งภาวนาแบบเซน” (ซาเซ็น) พร้อมสวดมนต์พระหฤทัยสูตร

06.30 น. รับประทานอาหารเช้า

8.30 น. เปิดงาน

• ผู้เข้าร่วมแนะนำตนเองและความคาดหวัง
• พระอาจารย์เนโมโตะพูดคุยถึงเส้นทางชีวิตและงานของท่าน ตลอดจนถามตอบกับผู้เข้าร่วม

09:45 พักดื่มชา

10:00 น. เวิร์คช็อป: งานศพและพิธีกรรมสำหรับผู้ฆ่าตัวตายและครอบครัวผู้สูญเสีย

11:30 น. รับประทานอาหารกลางวัน

14:00 น. เวิร์คช็อป: พิธีกรรมการเยียวยาครอบครัวผู้สูญเสีย

17.00 น. เสร็จสิ้น

17:30 น. อบสมุนไพร

19:00 น. นั่งภาวนาซาเซ็น ตามด้วยการชมภาพยนตร์ The Departure (90 นาที) ชีวิตและการทำงานของท่านเนโมโตะ พร้อมถามตอบ

21:30 น. เสร็จสิ้น

วันที่ 2

05.00 น. “นั่งภาวนาแบบเซน” (ซาเซ็น) พร้อมสวดมนต์พระหฤทัยสูตร

06.30 น. รับประทานอาหารเช้า

8.30 น. ทำงานกลุ่มเกี่ยวกับแผนงานและกิจกรรมในอนาคต

11:30 น. รับประทานอาหารกลางวัน

13:00 น. เวิร์คช็อปทาบิดาจิ

18:00 พักเบรค

19.00 น. สะท้อนความคิดเห็น

เวิร์คช็อปนี้เป็นซีรีส์แรกเกี่ยวกับ Buddhist chaplaincy สำหรับพระเถรวาทในภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ เวิร์กช็อปที่กำลังจะมีขึ้นตามมาคือ:

ความรุนแรงทางเพศและการให้คำปรึกษาที่ไม่แบ่งแยกทางสังคม กับอวยพร เขื่อนแก้ว

การดูแลระยะสุดท้าย กับพระไพศาล วิสาโล

การบำบัดและจัดระบบด้วยพลังงาน เพื่อกระตุ้นการตื่นรู้สู่พุทธธรรม กับ พระภิกษุณี ซีนาย

การเดินทางของชีวิตและความตาย

ภาพรวมของการอบรม สัมผัสความตายก่อนตาย – การประชุมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการป้องกันการฆ่าตัวตาย หลักสูตร 2 วัน โดยท่านเนโมโต้ – ช่วยให้อาตมาได้มีโอกาสทบทวนเรื่องความตายอีกครั้ง และนำไปสู่การใคร่ครวญชีวิตที่ยังมีอยู่ด้วยมุมมองใหม่

ในฐานะนักบวชเถรวาทไทย อาตมาได้ศึกษาคำสอนของพระพุทธเจ้า ผ่านพระปริยัติธรรม พระไตรปิฎก และการปฏิบัติสมถวิปัสสนากรรมฐานจากหลายสำนัก รวมถึงมีโอกาสเดินทางไปในประเทศต่าง ๆ ที่พระพุทธศาสนาแผ่ขยายไปถึง

การรับชม สารคดีประวัติและการทำงาน ของท่านเนโมโต้ ทำให้ได้เห็นชีวิตของบุคคลผู้หนึ่งซึ่งอุทิศตนอย่างเต็มเปี่ยม เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบทุกข์ที่ถึงขั้นอยากปลิดชีวิตตนเองในประเทศญี่ปุ่น ท่านทุ่มเททุกสิ่งที่มี – เวลา สติปัญญา กำลังกาย กำลังใจ และทรัพย์ – เพื่ออยู่เคียงข้างและพยุงชีวิตผู้อื่นเท่าที่มนุษย์ผู้หนึ่งจะสามารถทำได้

การทบทวนชีวิตผ่านภาพและตัวอักษร ช่วยให้เราได้แสดงตนที่แท้จริง และค้นพบเสี้ยวหนึ่งของตัวตนที่อาจหลงลืมไป ข้อมูลจากจิตวิทยาช่วยให้เรามีปฏิสัมพันธ์กับ “พื้นที่อำพราง” (hidden/blind area) และ “พื้นที่ลึกลับ” (unknown area) ของจิตใจตนเอง
สามกิจกรรมที่อาตมาประทับใจที่สุด ได้แก่:

• กิจกรรมแผ่นกระดาษ
ทุกแผ่นที่ถูกขีดเขียน เป็นเสมือนกระจกที่สะท้อนความจริง ซึ่งส่องสว่างในความมืดมิด ชวนให้เราตระหนักถึงคุณค่าแท้ และคุณค่าเทียมของชีวิต

• กิจกรรมภาวนาแบบเซน
ในทุกเช้า เราได้กลับมาเชื่อมสัมพันธ์กับกายและใจของตนเองอย่างเรียบง่าย ตรงไปตรงมา และบ่มเพาะสติปัญญาอย่างเด่นชัด ชวนให้รำลึกถึงหนทางแห่งการปฏิบัติอันหลากหลาย ที่ล้วนมีแก่นสำคัญร่วมกัน

• กิจกรรมสัมผัสความตายและการได้เป็นผู้ดูแล
ช่วยให้อาตมาได้ตระหนักถึงชีวิตและความตายอีกครั้ง หลังจากที่เคยมีโอกาสเอื้อเฟื้อกระบวนการลักษณะนี้แก่ผู้อื่น การใช้ชีวิตทำสิ่งนี้สิ่งโน้นประหนึ่งเข็มวินาทีที่เดินไปเรื่อย ๆ อาจทำให้เราหลงลืมสิ่งสำคัญที่สุดประการหนึ่งในชีวิตไปได้

“วันหนึ่ง… เราทุกคนก็ต้องตาย”

การได้กลับมาเรียนรู้เรื่องชีวิตและความตาย ท่ามกลางผู้คนที่สนใจในเรื่องเดียวกัน ทำให้เรามองเห็นกันและกัน สนับสนุนกันและกัน และตระหนักว่า สิ่งเหล่านี้คือรูปแบบของกัลยาณมิตร ตามที่พระพุทธองค์ทรงยกย่องว่าเป็นทั้งส่วนหนึ่ง และเป็นทั้งหมดของหนทางแห่งการตื่นรู้

ขออนุโมทนาและขอบคุณท่านวิทยากร ผู้จัดงาน ผู้เข้าร่วมการอบรม และผู้สนับสนุนทุกท่าน
ขอความงอกงามทั้งทางโลกและทางธรรมจงมีแด่ท่านทุกคน และขอให้เราได้ตระหนักร่วมกันว่า

” หากวันนี้เป็นวันสุดท้ายของชีวิต
ท่านอยากใช้เวลานั้นไปกับสิ่งใด? “

พระวุทธ  สุเมโธ (ทองมั่น)
วัดนครสวรรค์ พระอารามหลวง จ.นครสวรรค์